The hymn in praise of the Buddha in the translated printing, the first of the three evening hymns.
- When chanted
- Chanted in the evening service after the recollection of the Buddha; this is the translated printing.
A note on this chant. The book prints this chant in Pali only, with no Thai translation. The English here is a working translation prepared for this edition — it is not the book's own, and has not yet been checked by a teacher.
Historical background
From page 193 the book prints its material a second time with a Thai rendering beneath each Pali line. This is one of those second printings, and the Pali is unchanged from the first.
The first of the three hymns and the one that sets their pattern. All three are the same length and, from the fifth verse, the same words with the object changed.
Meaning and purpose
The opening is in a register found nowhere else in the daily services: joined to the highest qualities, in whose being purity, higher knowing and compassion have come together, who awakened the good folk as the sun awakens the lotus.
What follows turns personal in a way the morning service never does. I am the Buddha's servant; the Buddha is my lord and master; to the Buddha I surrender this body and this life; for me there is no other refuge. Nothing in these lines is hedged, and with the Thai beneath nothing can be passed over as formula.
The last movement is announced by an instruction printed on the page rather than chanted — prostrate together, then chant with the voice lowered. What is said in that lowered voice is not praise but the request for pardon. The day's last act of the service is to ask to be excused the day.
The chant
As the book prints it: page 226, page 227 and page 228 →
หันทะ มะยัง พุทธาภิคีติง กะโรมะ เส.
Handa mayaṃ buddhābhigītiṃ karoma se.
Now let us make the chant in praise of the Buddha.
พุทธ๎วาระหันตะวะระตาทิคุณาภิยุตโต,
Buddhvārahantavaratādiguṇābhiyutto,
พระพุทธเจ้าประกอบด้วยคุณ มีความประเสริฐแห่งอรหันตคุณ เป็นต้น,
The Buddha, joined to the highest qualities, arahantship foremost among them,
สุทธาภิญาณะกะรุณาหิ สะมาคะตัตโต,
Suddhābhiñāṇakaruṇāhi samāgatatto,
มีพระองค์อันประกอบด้วยพระญาณ และพระกรุณาอันบริสุทธิ์,
in whose being purity, higher knowing and compassion have come together,
โพเธสิ โย สุชะนะตัง กะมะลังวะ สูโร,
Bodhesi yo sujanataṃ kamalaṃva sūro,
พระองค์ใด ทรงกระทำชนที่ดีให้เบิกบาน ดุจอาทิตย์ทำบัวให้บาน,
who awakened the good folk as the sun awakens the lotus,
วันทามะหัง ตะมะระณัง สิระสา ชิเนนทัง,
Vandāmahaṃ tamaraṇaṃ sirasā jinendaṃ,
ข้าพเจ้าไหว้พระชินสีห์ ผู้ไม่มีกิเลส พระองค์นั้น ด้วยเศียรเกล้า,
that Peaceful One, Lord of Conquerors, I salute with my head.
พุทโธ โย สัพพะปาณีนัง สะระณัง เขมะมุตตะมัง,
Buddho yo sabbapāṇīnaṃ saraṇaṃ khemamuttamaṃ,
พระพุทธเจ้าพระองค์ใด เป็นสรณะอันเกษมสูงสุด ของสัตว์ทั้งหลาย,
The Buddha, who is for all breathing things the refuge, safe and supreme,
ปะฐะมานุสสะติฏฐานัง วันทามิ ตัง สิเรนะหัง,
Paṭhamānussatiṭṭhānaṃ vandāmi taṃ sirenahaṃ,
ข้าพเจ้าไหว้พระพุทธเจ้าพระองค์นั้น, อันเป็นที่ตั้งแห่งความระลึก องค์ที่หนึ่ง, ด้วยเศียรเกล้า,
the first of the objects of recollection — him I revere with my head.
พุทธัสสาหัส๎มิ ทาโส (ทาสี) วะ พุทโธ เม สามิกิสสะโร,
Buddhassāhasmi dāso (dāsī) va buddho me sāmikissaro,
ข้าพเจ้าเป็นทาสของพระพุทธเจ้า, พระพุทธเจ้าเป็นนายมีอิสระเหนือข้าพเจ้า,
I am the Buddha's servant; the Buddha is my lord and master.
พุทโธ ทุกขัสสะ ฆาตา จะ วิธาตา จะ หิตัสสะ เม,
Buddho dukkhassa ghātā ca vidhātā ca hitassa me,
พระพุทธเจ้าเป็นเครื่องกำจัดทุกข์ และทรงไว้ซึ่งประโยชน์แก่ข้าพเจ้า,
The Buddha destroys suffering, and brings about what is for my welfare.
พุทธัสสาหัง นิยยาเทมิ สะรีรัญชีวิตัญจิทัง,
Buddhassāhaṃ niyyādemi sarīrañjīvitañcidaṃ,
ข้าพเจ้ามอบกายถวายชีวิตนี้ แด่พระพุทธเจ้า,
To the Buddha I surrender this body and this life,
วันทันโตหัง (ตีหัง) จะริสสามิ พุทธัสเสวะ สุโพธิตัง,
Vandantohaṃ (tīhaṃ) carissāmi buddhasseva subodhitaṃ,
ข้าพเจ้าผู้ไหว้อยู่จักประพฤติตาม, ซึ่งความตรัสรู้ดีของพระพุทธเจ้า,
Revering him, I shall walk on by the Buddha's own true awakening.
นัตถิ เม สะระณัง อัญญัง พุทโธ เม สะระณัง วะรัง,
Natthi me saraṇaṃ aññaṃ buddho me saraṇaṃ varaṃ,
สรณะอื่นของข้าพเจ้าไม่มี, พระพุทธเจ้าเป็นสรณะอันประเสริฐของข้าพเจ้า,
For me there is no other refuge; the Buddha is my refuge, the best of them.
เอเตนะ สัจจะวัชเชนะ วัฑเฒยยัง สัตถุสาสะเน,
Etena saccavajjena vaḍḍheyyaṃ satthusāsane,
ด้วยการกล่าวคำสัตย์นี้ ข้าพเจ้าพึงเจริญในพระศาสนาของพระศาสดา,
By the speaking of this truth, may I grow in the Teacher's dispensation.
พุทธัง เม วันทะมาเนนะ (มานายะ) ยัง ปุญญัง ปะสุตัง อิธะ,
Buddhaṃ me vandamānena (mānāya) yaṃ puññaṃ pasutaṃ idha,
ข้าพเจ้าผู้ไหว้อยู่ซึ่งพระพุทธเจ้า ได้ขวนขวายบุญใด ในบัดนี้,
Whatever merit I have gained here in revering the Buddha —
สัพเพปิ อันตะรายา เม มาเหสุง ตัสสะ เตชะสา.
Sabbepi antarāyā me māhesuṃ tassa tejasā.
อันตรายทั้งปวง อย่าได้มีแก่ข้าพเจ้า ด้วยเดชแห่งบุญนั้น.
by the power of it, may all obstacles for me come to nothing.
(กราบพร้อมกับหมอบลงว่า)
(bow, and while bowing low say:)
กาเยนะ วาจายะ วะ เจตะสา วา,
Kāyena vācāya va cetasā vā,
ด้วยกายก็ดี ด้วยวาจาก็ดี ด้วยใจก็ดี,
By body, by speech, or by mind,
พุทเธ กุกัมมัง ปะกะตัง มะยา ยัง,
Buddhe kukammaṃ pakataṃ mayā yaṃ,
กรรมน่าติเตียนอันใด ที่ข้าพเจ้ากระทำแล้วในพระพุทธเจ้า,
whatever wrong has been done by me towards the Buddha —
พุทโธ ปะฏิคคัณหะตุ อัจจะยันตัง,
Buddho paṭiggaṇhatu accayantaṃ,
ขอพระพุทธเจ้า จงงดซึ่งโทษล่วงเกินอันนั้น,
may the Buddha accept that transgression,
กาลันตะเร สังวะริตุง วะ พุทเธ,
Kālantare saṃvarituṃ va buddhe,
เพื่อการสำรวมระวัง ในพระพุทธเจ้า ในกาลต่อไป.
that in time to come I may be restrained towards the Buddha.