ยะมัมหะ โข มะยัง ภะคะวันตัง สะระณัง คะตา,

Yamamha kho mayaṃ bhagavantaṃ saraṇaṃ gatā,

That Blessed One to whom we have gone for refuge,

อุททิสสะ ปัพพะชิตา โย โน ภะคะวา สัตถา,

Uddissa pabbajitā yo no bhagavā satthā,

for whose sake we have gone forth, who is our Teacher, the Blessed One,

ยัสสะ จะ มะยัง ภะคะวะโต ธัมมัง โรเจมะ,

Yassa ca mayaṃ bhagavato dhammaṃ rocema,

and in whose Dhamma we delight —

อะโหสิ โข โส ภะคะวา มัชฌิเมสุ ชะนะปะเทสุ อะริยะเกสุ มะนุสเสสุ อุปปันโน,

Ahosi kho so bhagavā majjhimesu janapadesu ariyakesu manussesu uppanno,

that Blessed One was born in the Middle Country, among the Ariyan people,

ขัตติโย ชาติยา โคตะโม โคตเตนะ สัก๎ยะปุตโต สัก๎ยะกุลา ปัพพะชิโต,

Khattiyo jātiyā gotamo gottena sakyaputto sakyakulā pabbajito,

a khattiya by birth, a Gotama by clan, a son of the Sakyans, gone forth from the Sakyan family,

สัมมาปะโยคะมาคัมมะ สัมมาปะธานะมัน๎วายะ,

Sammāpayogamāgamma sammāpadhānamanvāya,

having come to right application, having followed right endeavour,

สัมมานะมะสิการะมัน๎วายะ อุรุเวลายัง นัชชา เนรัญชะรายะ ตีเร อัสสัตถะโพธิรุกขะมูเล,

Sammānamasikāramanvāya uruvelāyaṃ najjā nerañjarāya tīre assatthabodhirukkhamūle,

having followed right attention, at Uruvelā on the bank of the river Nerañjarā, at the foot of the assattha Bodhi tree,

สัพพะโส ตัณหานัง ขะยา วิราคา นิโรธา จาคา ปะฏินิสสัคคา,

Sabbaso taṇhānaṃ khayā virāgā nirodhā cāgā paṭinissaggā,

by the utter destruction of cravings, by their fading, their ceasing, their giving up and relinquishing,

สะเทวะเก โลเก สามาระเก สะพ๎รัห๎มะเก สัสสะมะณะพ๎ราห๎มะณิยา ปะชายะ สะเทวะมะนุสสายะ,

Sadevake loke sāmārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya,

in this world with its devas, its māras and its brahmās, in this generation with its ascetics and brahmins, its rulers and its people,

อะนุตตะรัง สัมมาสัมโพธิง อะภิสัมพุทโธ,

Anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddho,

awakened fully to the unsurpassed perfect enlightenment.

โส สัตเตสุ การุญญะตัง ปะฏิจจะ,

So sattesu kāruññataṃ paṭicca,

He then, on account of his compassion for beings,

กะรุณายะโก อะนุกัมปะโก หิเตสี อะนุกัมปัง อุปาทายะ,

Karuṇāyako anukampako hitesī anukampaṃ upādāya,

being merciful, sympathetic and a seeker of their welfare, and taking up sympathy,

อาสะภัณฐานัง ปะฏิญญาสิ,

Āsabhaṇṭhānaṃ paṭiññāsi,

claimed the place of the leader of the herd,

ปะริสาสุ สีหะนาทัง นะทิ,

Parisāsu sīhanādaṃ nadi,

roared the lion's roar in the assemblies,

ธัมมะจักกัง ปะวัตเตสิ,

Dhammacakkaṃ pavattesi,

and set rolling the Wheel of the Dhamma.

โส โลกะจาริกัง จะระมาโน,

So lokacārikaṃ caramāno,

He, journeying through the world,

ตันตะทะนุรูปัง ธัมมัญจะ เทเสนโต วินะยัญจะ ปัญญะเปนโต โลกะจาริกัง จะริต๎วา,

Tantadanurūpaṃ dhammañca desento vinayañca paññapento lokacārikaṃ caritvā,

teaching the Dhamma and laying down the Discipline, each as befitted the occasion, and having completed that journey through the world,

ปะริยัตติปะฏิปัตติปะฏิเวธะสังขาตัง ติวิธัง สัทธัมมัง สัมมะเทวะ โลเก ปะวัตตะยิต๎วา,

Pariyattipaṭipattipaṭivedhasaṅkhātaṃ tividhaṃ saddhammaṃ sammadeva loke pavattayitvā,

having rightly set going in the world the True Dhamma in its three kinds — learning, practice and penetration —

อะปะระภาเค กุสินารายัง อุปะวัตตะเน,

Aparabhāge kusinārāyaṃ upavattane,

afterwards at Kusinārā, at Upavattana,

มัลลานัง สาละวะเน ยะมะกะสาลานะมันตะเร อะนุปาทิเสสายะ นิพพานะธาตุยา ปะรินิพพุโต,

Mallānaṃ sālavane yamakasālānamantare anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbuto,

in the sāla grove of the Mallas, between the twin sāla trees, attained final nibbāna in the nibbāna element with no residue remaining.

ตะโต ปัฏฐายะ ยาวัชชะตะนา จุททะสุตตะระปัญจะสะตาธิกานิ (เปลี่ยนตาม พ.ศ.) เท๎ว สังวัจฉะระสะหัสสานิ อะติกกันตานิ,

Tato paṭṭhāya yāvajjatanā cuddasuttarapañcasatādhikāni (change according to the B.E. year) dve saṃvaccharasahassāni atikkantāni,

From that time until this day two thousand five hundred and fourteen years have passed. (change according to the Buddhist Era)

เอตตะกัง กาลัง โย เตนะ ภะคะวะตา เทสิโต ปัญญัตโต ธัมโม จะ วินะโย จะ,

Ettakaṃ kālaṃ yo tena bhagavatā desito paññatto dhammo ca vinayo ca,

and through all that length of time the Dhamma and the Discipline taught and laid down by that Blessed One

โส อัมหากัง ปัจฉิมาชะนะตาภูตานัง สัตถา หุต๎วา ยะถากะถัญจิ ติฏฐะติ,

So amhākaṃ pacchimājanatābhūtānaṃ satthā hutvā yathākathañci tiṭṭhati,

have been the Teacher of us who are the later generation, and in one way or another they still stand.

อะปิจะ โข ปะนะ สันติ สัตตา โอพารกา โอพาริเกนะ นะเยนะ ปะสาทิตาโร,

Apica kho pana santi sattā opārakā opārikena nayena pasāditāro,

And yet there are beings of a coarser kind, who are brought to confidence by a coarser means,

เตสัง ปะสาทายะ เตนะ ภะคะวะตา ปัจฉิมาชะนะตานุกัมปัง ปะฏิจจะ,

Tesaṃ pasādāya tena bhagavatā pacchimājanatānukampaṃ paṭicca,

and for the bringing of those to confidence, that Blessed One, on account of his sympathy for the later generation,

อัตตะโน อัจจะเยนะ ถูปะปะติฏฐาปะนัง อะนุมะตัง,

Attano accayena thūpapatiṭṭhāpanaṃ anumataṃ,

gave his consent to the founding of a stūpa after his passing.

ตัง โข ปะนะ ภะคะวะโต อะนุมะติง อุปาทายะ,

Taṃ kho pana bhagavato anumatiṃ upādāya,

And taking up that consent of the Blessed One,

อะยัง ปะฏิมา มะหาสุระสิงหะนาเทนะ ปะวะระราเชนะ ตัง ภะคะวันตัง อุททิสสะ กะตา

Ayaṃ paṭimā mahāsurasīhanādena pavararājena taṃ bhagavantaṃ uddissa katā

this image was made by the excellent king Mahāsurasīhanāda, dedicated to that Blessed One,

ปะติฏฐาปิตา,

patiṭṭhāpitā,

and was established here;

ยาวะเทวะ ทัสสะเนนะ ตัง ภะคะวันตัง อะนุสสะริต๎วา ปะสาทะสังเวคะปะฏิลาภายะ เจวะ,

Yāvadeva dassanena taṃ bhagavantaṃ anussaritvā pasādasaṃvegapaṭilābhāya ceva,

only so that, by the sight of it, one may recollect that Blessed One and so come to confidence and to a sense of urgency,

ตัปปัจจะยา สัมมาปะฏิปัตติปะริปูระณัตถายะ จะ,

Tappaccayā sammāpaṭipattiparipūraṇatthāya ca,

and so that, on that account, right practice may be brought to fulfilment.

มะยัญจัมหะ อิมัง ฐานัง สัมปัตตา,

Mayañcamha imaṃ ṭhānaṃ sampattā,

And we have come to this place,

อิเม ทัณฑะทีปะธูปะปุปผาทิสักกาเร อิมัส๎มิง สีหาสะเน อาโรเปต๎วา,

Ime daṇḍadīpadhūpapupphādisakkāre imasmiṃ sīhāsane āropetvā,

and having set these offerings — candles, incense, flowers and the rest — upon this lion throne,

ตัสสะ ภะคะวะโต สุจิระปะรินิพพุตัสสาปิ สะโต,

Tassa bhagavato sucirapariṇibbutassāpi sato,

to that Blessed One, long since finally gone to nibbāna though he is,

สักการัง กะริต๎วา อะภิวาทะนัง กะริมหา,

Sakkāraṃ karitvā abhivādanaṃ karimhā,

we have made our offering and paid our homage.

หันทะทานิ มะยัง ตัง ภะคะวันตัง วาจายะ อะภิคายิตุง,

Handadāni mayaṃ taṃ bhagavantaṃ vācāya abhigāyituṃ,

Now, in order to sing the praise of that Blessed One with our speech,

ปุพพะภาคะนะมะการัญเจวะ พุทธานุสสะตินะยัญจะ กะโรมะ เส.

Pubbabhāganamakārañceva buddhānussatinayañca karoma se.

let us make both the preliminary salutation and the way of recollection of the Buddha.