The same visit and the same seven factors, this time to Mahāmoggallāna on the Vulture's Peak, who likewise rises from his illness.
- When chanted
- Chanted at the bedside of the sick, the second of the three such discourses the book prints together.
A note on this chant. The book prints this chant in Pali only, with no Thai translation. The English here is a working translation prepared for this edition — it is not the book's own, and has not yet been checked by a teacher.
Historical background
The second of the set, and structurally identical to the first. What differs is the patient and the place: Mahāmoggallāna, on the Vulture's Peak rather than in the Pipphali Cave.
The book prints all three discourses in full rather than abbreviating the repeated passages, and this edition follows the page. Somebody chanting the set therefore says the seven factors through three times in one sitting.
Meaning and purpose
Because so much repeats, what stands out is what repeats. The seven factors are named again one by one, each in the same clause, rightly declared by the Blessed One, developed and made much of, leading to direct knowledge, to full awakening, to Nibbāna. Nothing is compressed on the second telling.
The exchange is the same too: the question about whether the pain is receding, the plain answer that it is not, and then the list. In neither discourse does the Buddha respond to the pain itself. He responds by naming what he has taught.
The reason to chant the set rather than one of them is in that sameness. Two of the most senior disciples in the tradition, in different places and separately, are given exactly the same thing, in the same words, and both recover. Nothing is tailored to the person, and the consistency is the point being made.
The chant
As the book prints it: page 34, page 35 and page 36 →
เอวัมเม สุตัง.
evamme sutaṃ.
Thus have I heard.
เอกัง สะมะยัง ภะคะวา, ราชะคะเห วิหะระติ, เวฬุวะเน กะลันทะกะนิวาเป.
ekaṃ samayaṃ bhagavā, rājagahe viharati, veḷuvane kalandakanivāpe.
At one time the Blessed One was dwelling at Rājagaha, in the Bamboo Grove, the squirrels' feeding place.
เตนะ โข ปะนะ สะมะเยนะ, อายัส๎มา มะหาโมคคัลลาโน คิชฌะกูเฏ ปัพพะเต วิหะระติ, อาพาธิโก ทุกขิโต พาฬ๎หะคิลาโน.
tena kho pana samayena, āyasmā mahāmoggallāno gijjhakūṭe pabbate viharati, ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno.
Now at that time the venerable Mahāmoggallāna was dwelling on the Vulture's Peak, afflicted, suffering, gravely ill.
อะถะโข ภะคะวา สายัณหะสะมะยัง ปะฏิสัลลานา วุฏฐิโต เยนายัส๎มา มะหาโมคคัลลาโน, เตนุปะสังกะมิ
athakho bhagavā sāyaṇhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yenāyasmā mahāmoggallāno, tenupasaṅkami
Then the Blessed One, rising from seclusion towards evening, went to where the venerable Mahāmoggallāna was;
อุปะสังกะมิต๎วา ปัญญัตเต อาสะเน นิสีทิ,
upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi,
having gone there, he sat down on the seat made ready,
นิสัชชะ โข ภะคะวา อายัส๎มันตัง มะหาโมคคัลลานัง เอตะทะโวจะ.
nisajja kho bhagavā āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ etadavoca.
and seated, the Blessed One said this to the venerable Mahāmoggallāna.
กัจจิ เต โมคคัลลานะ ขะมะนียัง,
kacci te moggallāna khamanīyaṃ,
"Moggallāna, is it bearable for you,
กัจจิ ยาปะนียัง,
kacci yāpanīyaṃ,
can you keep going,
กัจจิ ทุกขา เวทะนา ปะฏิกกะมันติ, โน อะภิกกะมันติ,
kacci dukkhā vedanā paṭikkamanti, no abhikkamanti,
are the painful feelings receding and not increasing,
ปะฏิกกะโมสานัง ปัญญายะติ, โน อะภิกกะโมติ
paṭikkamosānaṃ paññāyati, no abhikkamoti
is their easing apparent and not their worsening?"
นะ เม ภันเต ขะมะนียัง, นะ ยาปะนียัง,
na me bhante khamanīyaṃ, na yāpanīyaṃ,
"Venerable sir, it is not bearable for me, I cannot keep going,
พาฬ๎หา เม ทุกขา เวทะนา อะภิกกะมันติ, โน ปะฏิกกะมันติ,
bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti, no paṭikkamanti,
my painful feelings are severe and increasing, not receding,
อะภิกกะโมสานัง ปัญญายะติ, โน ปะฏิกกะโมติ.
abhikkamosānaṃ paññāyati, no paṭikkamoti.
their worsening is apparent, not their easing."
สัตติเม โมคคัลลานะ โพชฌังคา มะยา สัมมะทักขาตา ภาวิตา พะหุลีกะตา, อะภิญญายะ สัมโพธายะ นิพพานายะ สังวัตตันติ.
sattime moggallāna bojjhaṅgā mayā sammadakkhātā bhāvitā bahulīkatā, abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattanti.
"Moggallāna, these seven factors of awakening, rightly declared by me, developed and made much of, lead to direct knowledge, to full awakening, to Nibbāna.
กะตะเม สัตตะ.
katame satta.
Which seven?"
สะติสัมโพชฌังโค โข โมคคัลลานะ มะยา สัมมะทักขาโต ภาวิโต พะหุลีกะโต, อะภิญญายะ สัมโพธายะ นิพพานายะ สังวัตตะติ.
satisambojjhaṅgo kho moggallāna mayā sammadakkhāto bhāvito bahulīkato, abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattati.
"The factor of awakening that is mindfulness, Moggallāna, rightly declared by me, developed and made much of, leads to direct knowledge, to full awakening, to Nibbāna.
ธัมมะวิจะยะสัมโพชฌังโค โข โมคคัลลานะ มะยา สัมมะทักขาโต ภาวิโต พะหุลีกะโต, อะภิญญายะ สัมโพธายะ นิพพานายะ สังวัตตะติ.
dhammavicayasambojjhaṅgo kho moggallāna mayā sammadakkhāto bhāvito bahulīkato, abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattati.
The factor of awakening that is investigation of states, Moggallāna, rightly declared by me, developed and made much of, leads to direct knowledge, to full awakening, to Nibbāna.
วิริยะสัมโพชฌังโค โข โมคคัลลานะ มะยา สัมมะทักขาโต ภาวิโต พะหุลีกะโต, อะภิญญายะ สัมโพธายะ นิพพานายะ สังวัตตะติ.
vīriyasambojjhaṅgo kho moggallāna mayā sammadakkhāto bhāvito bahulīkato, abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattati.
The factor of awakening that is energy, Moggallāna, rightly declared by me, developed and made much of, leads to direct knowledge, to full awakening, to Nibbāna.
ปีติสัมโพชฌังโค โข โมคคัลลานะ มะยา สัมมะทักขาโต ภาวิโต พะหุลีกะโต, อะภิญญายะ สัมโพธายะ นิพพานายะ สังวัตตะติ.
pītisambojjhaṅgo kho moggallāna mayā sammadakkhāto bhāvito bahulīkato, abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattati.
The factor of awakening that is rapture, Moggallāna, rightly declared by me, developed and made much of, leads to direct knowledge, to full awakening, to Nibbāna.
ปัสสัทธิสัมโพชฌังโค โข โมคคัลลานะ มะยา สัมมะทักขาโต ภาวิโต พะหุลีกะโต, อะภิญญายะ สัมโพธายะ นิพพานายะ สังวัตตะติ.
passaddhisambojjhaṅgo kho moggallāna mayā sammadakkhāto bhāvito bahulīkato, abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattati.
The factor of awakening that is tranquillity, Moggallāna, rightly declared by me, developed and made much of, leads to direct knowledge, to full awakening, to Nibbāna.
สะมาธิสัมโพชฌังโค โข โมคคัลลานะ มะยา สัมมะทักขาโต ภาวิโต พะหุลีกะโต, อะภิญญายะ สัมโพธายะ นิพพานายะ สังวัตตะติ.
samādhisambojjhaṅgo kho moggallāna mayā sammadakkhāto bhāvito bahulīkato, abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattati.
The factor of awakening that is concentration, Moggallāna, rightly declared by me, developed and made much of, leads to direct knowledge, to full awakening, to Nibbāna.
อุเปกขาสัมโพชฌังโค โข โมคคัลลานะ มะยา สัมมะทักขาโต ภาวิโต พะหุลีกะโต, อะภิญญายะ สัมโพธายะ นิพพานายะ สังวัตตะติ.
upekkhāsambojjhaṅgo kho moggallāna mayā sammadakkhāto bhāvito bahulīkato, abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattati.
The factor of awakening that is equanimity, Moggallāna, rightly declared by me, developed and made much of, leads to direct knowledge, to full awakening, to Nibbāna.
อิเม โข โมคคัลลานะ สัตตะ โพชฌังคา มะยา สัมมะทักขาตา ภาวิตา พะหุลีกะตา, อะภิญญายะ สัมโพธายะ นิพพานายะ สังวัตตันตีติ.
ime kho moggallāna satta bojjhaṅgā mayā sammadakkhātā bhāvitā bahulīkatā, abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattantīti.
These seven factors of awakening, Moggallāna, rightly declared by me, developed and made much of, lead to direct knowledge, to full awakening, to Nibbāna."
ตัคฆะ ภะคะวา โพชฌังคา, ตัคฆะ สุคะตะ โพชฌังคาติ.
taggha bhagavā bojjhaṅgā, taggha sugata bojjhaṅgāti.
"Assuredly, Blessed One, they are factors of awakening; assuredly, Well-Farer, they are factors of awakening."
อิทะมะโวจะ ภะคะวา ฯ
idamavoca bhagavā.
This the Blessed One said.
อัตตะมะโน อายัส๎มา มะหาโมคคัลลาโน ภะคะวะโต ภาสิตัง อะภินันทิ.
attamano āyasmā mahāmoggallāno bhagavato bhāsitaṃ abhinandi.
Gladdened, the venerable Mahāmoggallāna delighted in the words of the Blessed One.
วุฏฐะหิ จายัส๎มา มะหาโมคคัลลาโน ตัมหา อาพาธา, ตะถาปะหีโน จายัส๎มะโต มะหาโมคคัลลานัสสะ โส อาพาโธ อะโหสีติ.
vuṭṭhahi cāyasmā mahāmoggallāno tamhā ābādhā, tathāpahīno cāyasmato mahāmoggallānassa so ābādho ahosīti.
And the venerable Mahāmoggallāna rose up from that illness, and in that way the venerable Mahāmoggallāna's illness was abandoned.
มะหาโมคคัลลานะโพชฌังคะสุตตัง นิฏฐิตัง
mahāmoggallānabojjhaṅgasuttaṃ niṭṭhitaṃ
Here ends the Discourse on the Factors of Awakening, to Mahāmoggallāna.