กุลบุตรผู้มีศรัทธามุ่งบรรพชาอุปสมบทพึงรับผ้าไตรประนมมือเข้าไปในสังฆสันนิบาต วางผ้าไตรไว้ข้างตัวด้านซ้าย รับเครื่องสักการะถวายพระอุปัชฌายะ แล้วกราบด้วยเบญจางคประดิษฐ์ 3 ครั้ง แล้วนั่งคุกเข่าอุ้มผ้าไตรประนมมือเปล่งวาจาถึงสรณะและขอบรรพชาดังนี้

A son of good family with faith, intending to go forth and be ordained, should take the set of three robes, enter the assembly of the Saṅgha with palms together, set the robes down at his left side, receive the offerings and present them to the preceptor, bow three times with the fivefold prostration, then kneel holding the robes with palms together and pronounce the going to refuge and the request for the going forth thus:

เอสาหัง ภันเต, สุจิระปะรินิพพุตัมปิ, ตัง ภะคะวันตัง สะระณัง คัจฉามิ, ธัมมัญจะ ภิกขุสังฆัญจะ, ละเภยยาหัง ภันเต, ตัสสะ ภะคะวะโต, ธัมมะวินะเย ปัพพัชชัง, ละเภยยัง อุปะสัมปะทัง.

Esāhaṃ bhante, suciraparinibbutampi, taṃ bhagavantaṃ saraṇaṃ gacchāmi, dhammañca bhikkhusaṅghañca, labheyyāhaṃ bhante, tassa bhagavato, dhammavinaye pabbajjaṃ, labheyyaṃ upasampadaṃ.

Venerable sir, I go for refuge to that Blessed One, though he attained final Nibbāna long ago, and to the Dhamma and to the community of monks. May I obtain the going forth in that Blessed One's Dhamma and Discipline; may I obtain ordination.

ทุติยัมปาหัง ภันเต, สุจิระปะรินิพพุตัมปิ, ตัง ภะคะวันตัง สะระณัง คัจฉามิ, ธัมมัญจะ ภิกขุสังฆัญจะ, ละเภยยาหัง ภันเต, ตัสสะ ภะคะวะโต, ธัมมะวินะเย ปัพพัชชัง, ละเภยยัง อุปะสัมปะทัง.

Dutiyampāhaṃ bhante, suciraparinibbutampi, taṃ bhagavantaṃ saraṇaṃ gacchāmi, dhammañca bhikkhusaṅghañca, labheyyāhaṃ bhante, tassa bhagavato, dhammavinaye pabbajjaṃ, labheyyaṃ upasampadaṃ.

For a second time…

ตะติยัมปาหัง ภันเต, สุจิระปะรินิพพุตัมปิ, ตัง ภะคะวันตัง สะระณัง คัจฉามิ, ธัมมัญจะ ภิกขุสังฆัญจะ, ละเภยยาหัง ภันเต, ตัสสะ ภะคะวะโต, ธัมมะวินะเย ปัพพัชชัง, ละเภยยัง อุปะสัมปะทัง.

Tatiyampāhaṃ bhante, suciraparinibbutampi, taṃ bhagavantaṃ saraṇaṃ gacchāmi, dhammañca bhikkhusaṅghañca, labheyyāhaṃ bhante, tassa bhagavato, dhammavinaye pabbajjaṃ, labheyyaṃ upasampadaṃ.

For a third time…

อะหัง ภันเต, ปัพพัชชัง ยาจามิ, อิมานิ กาสายานิ วัตถานิ คะเหต๎วา, ปัพพาเชถะ มัง ภันเต, อะนุกัมปัง อุปาทายะ.

Ahaṃ bhante, pabbajjaṃ yācāmi, imāni kāsāyāni vatthāni gahetvā, pabbājetha maṃ bhante, anukampaṃ upādāya.

Venerable sir, I ask for the going forth. Having taken these ochre cloths, give me the going forth out of compassion.

ทุติยัมปิ อะหัง ภันเต, ปัพพัชชัง ยาจามิ, อิมานิ กาสายานิ วัตถานิ คะเหต๎วา, ปัพพาเชถะ มัง ภันเต, อะนุกัมปัง อุปาทายะ.

Dutiyampi ahaṃ bhante, pabbajjaṃ yācāmi, imāni kāsāyāni vatthāni gahetvā, pabbājetha maṃ bhante, anukampaṃ upādāya.

For a second time…

ตะติยัมปิ อะหัง ภันเต, ปัพพัชชัง ยาจามิ, อิมานิ กาสายานิ วัตถานิ คะเหต๎วา, ปัพพาเชถะ มัง ภันเต, อะนุกัมปัง อุปาทายะ.

Tatiyampi ahaṃ bhante, pabbajjaṃ yācāmi, imāni kāsāyāni vatthāni gahetvā, pabbājetha maṃ bhante, anukampaṃ upādāya.

For a third time…

ถ้าบวชเป็นสามเณร ยกคำว่า ละเภยยัง อุปะสัมปะทัง ออกเสีย

If ordaining as a novice, leave out the words labheyyaṃ upasampadaṃ.

ในลำดับนั้น พระอุปัชฌายะรับเอาผ้าไตรจากผู้มุ่งบรรพชาวางไว้ตรงหน้าตัก แล้วกล่าวสอนถึงพระรัตนตรัยเป็นต้น และบอก ตะจะปัญจะกะกัมมัฏฐาน ให้ว่าตามทีละบท โดยอนุโลมและปฏิโลม ดังนี้

Then the preceptor takes the robes from the candidate and places them on his lap, gives instruction on the Triple Gem and so on, and teaches the five-part meditation on the skin, having him repeat it phrase by phrase, forwards and in reverse, thus:

เกสา โลมา นะขา ทันตา ตะโจ. (อนุโลม)

Kesā lomā nakhā dantā taco. …

Hair of the head, hair of the body, nails, teeth, skin. (forwards)

ตะโจ ทันตา นะขา โลมา เกสา. (ปฏิโลม)

Taco dantā nakhā lomā kesā. …

Skin, teeth, nails, hair of the body, hair of the head. (in reverse)

ครั้นสอนแล้วพระอุปัชฌายะชักอังสะออกจากไตรสวมให้แล้ว สั่งให้ออกไปครองผ้าครบไตรจีวรตามระเบียบ ครั้นเสร็จแล้วเข้าไปหาพระอาจารย์รับเครื่องสักการะถวายท่านแล้วกราบ 3 ครั้ง นั่งคุกเข่าประนมมือเปล่งวาจาขอสรณะและศีลดังนี้

Having taught this, the preceptor draws the shoulder-cloth from the set and puts it on him, and tells him to go out and put on the full three robes properly. When that is done he goes to the teacher, receives the offerings and presents them, bows three times, then kneels with palms together and asks for the refuges and precepts thus:

อะหัง ภันเต, สะระณะสีลัง ยาจามิ,

Ahaṃ bhante, saraṇasīlaṃ yācāmi,

Venerable sir, I ask for the refuges and the precepts.

ทุติยัมปิ อะหัง ภันเต, สะระณะสีลัง ยาจามิ,

Dutiyampi ahaṃ bhante, saraṇasīlaṃ yācāmi,

For a second time, Venerable sir, I ask for the refuges and the precepts.

ตะติยัมปิ อะหัง ภันเต, สะระณะสีลัง ยาจามิ,

Tatiyampi ahaṃ bhante, saraṇasīlaṃ yācāmi,

For a third time, Venerable sir, I ask for the refuges and the precepts.

ลำดับนั้น พระอาจารย์กล่าวคำนมัสการนำให้ผู้มุ่งบรรพชาว่าตามไปดังนี้

Then the teacher pronounces the homage, leading the candidate to repeat it thus:

นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมาสัมพุทธัสสะ. (ว่า 3 ครั้ง)

Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa. …

Homage to the Blessed One, the Worthy One, the Fully Enlightened One. (say 3 times)

แต่นั้นท่านจะสั่งด้วยคำว่า เอวัง วะเทหิ หรือ ยะมะหัง วะทามิ ตัง วะเทหิ พึงรับว่า อามะ ภันเต ครั้นแล้วท่านนำให้เปล่งวาจาว่าสรณคมน์ พึงว่าตามไปทีละพากย์ดังนี้

Then he will direct him with the words evaṃ vadehi, or yamahaṃ vadāmi taṃ vadehi, and he should answer āma bhante. Then the teacher leads him to pronounce the going for refuge, and he should repeat it phrase by phrase thus:

พุทธัง สะระณัง คัจฉามิ.

Buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi.

I go to the Buddha for refuge.

ธัมมัง สะระณัง คัจฉามิ.

Dhammaṃ saraṇaṃ gacchāmi.

I go to the Dhamma for refuge.

สังฆัง สะระณัง คัจฉามิ.

Saṅghaṃ saraṇaṃ gacchāmi.

I go to the Saṅgha for refuge.

ทุติยัมปิ พุทธัง สะระณัง คัจฉามิ.

Dutiyampi buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi.

For a second time I go to the Buddha for refuge.

ทุติยัมปิ ธัมมัง สะระณัง คัจฉามิ.

Dutiyampi dhammaṃ saraṇaṃ gacchāmi.

For a second time I go to the Dhamma for refuge.

ทุติยัมปิ สังฆัง สะระณัง คัจฉามิ.

Dutiyampi saṅghaṃ saraṇaṃ gacchāmi.

For a second time I go to the Saṅgha for refuge.

ตะติยัมปิ พุทธัง สะระณัง คัจฉามิ.

Tatiyampi buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi.

For a third time I go to the Buddha for refuge.

ตะติยัมปิ ธัมมัง สะระณัง คัจฉามิ.

Tatiyampi dhammaṃ saraṇaṃ gacchāmi.

For a third time I go to the Dhamma for refuge.

ตะติยัมปิ สังฆัง สะระณัง คัจฉามิ.

Tatiyampi saṅghaṃ saraṇaṃ gacchāmi.

For a third time I go to the Saṅgha for refuge.

เมื่อจบแล้ว ท่านบอกว่า ติสะระณะคะมะนัง นิฏฐิตัง พึงรับว่า อามะ ภันเต ลำดับนั้นพระอาจารย์จะบอกให้รู้ว่าการบรรพชาเป็นสามเณรสำเร็จด้วยสรณคมน์เพียงเท่านี้ ต่อแต่นั้นพึงสมาทานสิกขาบท 10 ประการ ว่าตามท่านไปดังนี้

When it is finished he says tisaraṇagamanaṃ niṭṭhitaṃ, and he should answer āma bhante. Then the teacher tells him that the going forth as a novice is accomplished by the going for refuge alone. After that he should undertake the ten training rules, repeating after him thus:

ปาณาติปาตา เวระมะณี.

Pāṇātipātā veramaṇī.

I undertake the training rule of abstaining from killing living beings.

อะทินนาทานา เวระมะณี.

Adinnādānā veramaṇī.

I undertake the training rule of abstaining from taking what is not given.

อะพ๎รัห๎มะจะริยา เวระมะณี.

Abrahmacariyā veramaṇī.

I undertake the training rule of abstaining from unchastity.

มุสาวาทา เวระมะณี.

Musāvādā veramaṇī.

I undertake the training rule of abstaining from false speech.

สุราเมระยะมัชชะปะมาทัฏฐานา เวระมะณี.

Surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇī.

I undertake the training rule of abstaining from intoxicants, the basis of heedlessness.

วิกาละโภชะนา เวระมะณี.

Vikālabhojanā veramaṇī.

I undertake the training rule of abstaining from eating at the wrong time.

นัจจะคีตะวาทิตะวิสูกะทัสสะนา เวระมะณี.

Naccagītavāditavisūkadassanā veramaṇī.

I undertake the training rule of abstaining from dancing, singing, music and unseemly shows.

มาลาคันธะวิเลปะนะธาระณะมัณฑะนะวิภูสะนัฏฐานา เวระมะณี.

Mālāgandhavilepanadhāraṇamaṇḍanavibhūsanaṭṭhānā veramaṇī.

I undertake the training rule of abstaining from garlands, scents, cosmetics and adornment.

อุจจาสะยะนะมะหาสะยะนา เวระมะณี.

Uccāsayanamahāsayanā veramaṇī.

I undertake the training rule of abstaining from high and large beds and seats.

ชาตะรูปะระชะตะปะฏิคคะหะณา เวระมะณี.

Jātarūparajatapaṭiggahaṇā veramaṇī.

I undertake the training rule of abstaining from accepting gold and silver.

อิมานิ ทะสะ สิกขาปะทานิ สะมาทิยามิ. ว่า 3 ครั้ง

Imāni dasa sikkhāpadāni samādiyāmi. …

I undertake these ten training rules. (say 3 times)

ในลำดับนั้น สามเณรพึงรับบาตรอุ้มเข้าไปหาพระอุปัชฌายะในสังฆสันนิบาต วางบาตรไว้ข้างตัวด้านซ้าย รับเครื่องสักการะถวายท่านแล้วกราบ 3 ครั้ง นั่งคุกเข่าประนมมือกล่าวคำขอนิสัย ว่าดังนี้

Then the novice should take the bowl, carry it to the preceptor in the assembly of the Saṅgha, set the bowl down at his left side, receive the offerings and present them, bow three times, then kneel with palms together and make the request for dependence thus:

อะหัง ภันเต, นิสสะยัง ยาจามิ.

Ahaṃ bhante, nissayaṃ yācāmi.

Venerable sir, I ask for dependence.

ทุติยัมปิ อะหัง ภันเต, นิสสะยัง ยาจามิ.

Dutiyampi ahaṃ bhante, nissayaṃ yācāmi.

For a second time, Venerable sir, I ask for dependence.

ตะติยัมปิ อะหัง ภันเต, นิสสะยัง ยาจามิ.

Tatiyampi ahaṃ bhante, nissayaṃ yācāmi.

For a third time, Venerable sir, I ask for dependence.

อุปัชฌาโย เม ภันเต โหหิ ว่า 3 ครั้ง

Upajjhāyo me bhante hohi …

Venerable sir, be my preceptor. (say 3 times)

พระอุปัชฌายะกล่าวว่า ปะฏิรูปัง, โอปายิกัง, ปาสาทิเกนะ สัมปาเทหิ บทใดบทหนึ่งพึงรับว่า สาธุ ภันเต ทุกบทไป แต่นั้น สามเณรพึงว่าต่อไปดังนี้

The preceptor says paṭirūpaṃ, or opāyikaṃ, or pāsādikena sampādehi — to whichever he says, the novice should answer sādhu bhante each time. Then the novice continues thus:

อัชชะตัคเคทานิ เถโร, มัยหัง ภาโร, อะหัมปิ เถรัสสะ ภาโร. ว่า 3 ครั้ง เสร็จแล้วกราบลง 3 ครั้ง

Ajjataggedāni thero, mayhaṃ bhāro, ahampi therassa bhāro. …

From this day the elder is my charge, and I am the elder's charge. (say 3 times, then bow three times)

ลำดับนั้น พระอุปัชฌายะแนะนำสามเณรไปตามระเบียบแล้ว พระอาจารย์ผู้เป็นกรรมวาจาเอาบาตรมีสายโยกคล้องตัวผู้มุ่งอุปสมบท แล้วบอกบาตรและจีวร ผู้มุ่งอุปสมบทพึงรับว่า อามะ ภันเต 4 ครั้ง ดังนี้

Then, the preceptor having instructed the novice according to procedure, the kammavācā teacher hangs the bowl with its strap on the candidate and declares the bowl and robes. The candidate should answer āma bhante four times, thus:

คำบอกบาตรจีวร

The Declaration of Bowl and Robes

คำรับ

The Response

อะยันเต ปัตโต

Ayante patto

This is your bowl.

อามะ ภันเต

Āma bhante

Yes, venerable sir.

อะยัง สังฆาฏิ

Ayaṃ saṅghāṭi

This is the outer robe.

อามะ ภันเต

Āma bhante

Yes, venerable sir.

อะยัง อุตตะราสังโค

Ayaṃ uttarāsaṅgo

This is the upper robe.

อามะ ภันเต

Āma bhante

Yes, venerable sir.

อะยัง อันตะระวาสะโก

Ayaṃ antaravāsako

This is the inner robe.

อามะ ภันเต

Āma bhante

Yes, venerable sir.

ต่อจากนั้น พระอาจารย์ท่านบอกให้ออกไปข้างนอก ว่า คัจฉะ อะมุมหิ โอกาเส ติฏฐาหิ พึงถอยออกลุกขึ้นเดินไปยืนอยู่ในที่ที่กำหนดไว้ พระอาจารย์ท่านสวดสมมติตนเป็นผู้สอนซ้อม แล้วออกไปสวดถามอันตรายิกธรรม พึงรับว่า นัตถิ ภันเต 5 ครั้ง อามะ ภันเต 8 ครั้ง ดังนี้

Then the teacher tells him to go outside, saying gaccha amumhi okāse tiṭṭhāhi. He should withdraw, rise, walk out and stand in the appointed place. The teacher chants his own appointment as the one who rehearses, then goes out and chants the questions on the obstructing conditions. He should answer natthi bhante five times and āma bhante eight times, thus:

ถาม

Asked

ตอบ

Answered

กุฏฐัง

Kuṭṭhaṃ

Leprosy?

นัตถิ ภันเต

Natthi bhante

There is none, venerable sir.

คัณโฑ

Gaṇḍo

Boils?

นัตถิ ภันเต

Natthi bhante

There is none, venerable sir.

กิลาโส

Kilāso

Skin disease?

นัตถิ ภันเต

Natthi bhante

There is none, venerable sir.

โสโส

Soso

Consumption?

นัตถิ ภันเต

Natthi bhante

There is none, venerable sir.

อะปะมาโร

Apamāro

Epilepsy?

นัตถิ ภันเต

Natthi bhante

There is none, venerable sir.

มะนุสโสสิ

Manussosi

Are you a human being?

อามะ ภันเต

Āma bhante

Yes, venerable sir.

ปุริโสสิ

Purisosi

Are you a man?

อามะ ภันเต

Āma bhante

Yes, venerable sir.

ภุชิสโสสิ

Bhujissosi

Are you a free man?

อามะ ภันเต

Āma bhante

Yes, venerable sir.

อะนะโณสิ

Anaṇosi

Are you free of debt?

อามะ ภันเต

Āma bhante

Yes, venerable sir.

นะสิ ราชะภะโฏ

Nasi rājabhaṭo

Are you not in the king's service?

อามะ ภันเต

Āma bhante

Yes, venerable sir.

อะนุญญาโตสิ มาตาปิตูหิ

Anuññātosi mātāpitūhi

Have you your parents' permission?

อามะ ภันเต

Āma bhante

Yes, venerable sir.

ปะริปุณณะวีสะติวัสโสสิ

Paripuṇṇavīsativassosi

Are you fully twenty years of age?

อามะ ภันเต

Āma bhante

Yes, venerable sir.

ปะริปุณณันเต ปัตตะจีวะรัง

Paripuṇṇante pattacīvaraṃ

Are your bowl and robes complete?

อามะ ภันเต

Āma bhante

Yes, venerable sir.

กินนาโมสิ

Kinnāmosi

What is your name?

อะหัง ภันเต................. นามะ

Ahaṃ bhante................. nāma

Venerable sir, my name is …

โก นามะ เต อุปัชฌาโย

Ko nāma te upajjhāyo

What is your preceptor's name?

อุปัชฌาโย เม ภันเต อายัส๎มา.................. นามะ

Upajjhāyo me bhante āyasmā.................. nāma

Venerable sir, my preceptor is the venerable …

ช่องที่ .................ไว้ พระอุปัชฌายะหรืออาจารย์ท่านจะตั้งชื่อของผู้ขออุปสมบท และบอกชื่อพระอุปัชฌายะกรอกลงช่องให้ไว้ก่อนวันบวช

The blanks marked ................. are for the preceptor or teacher to give the candidate's name and the preceptor's name, filled in before the day of ordination.

ครั้นสวดสอนซ้อมแล้ว ท่านกลับเข้ามาสวดขอเรียกผู้ขออุปสมบทเข้ามา จากนั้นผู้ขออุปสมบทพึงเข้ามาในสังฆสันนิบาต กราบลงตรงหน้าพระอุปัชฌายะ 3 ครั้ง แล้วนั่งคุกเข่าประนมมือ เปล่งวาจาขออุปสมบทว่าดังนี้

When the rehearsal has been chanted, he comes back in and chants the request to call the candidate in. The candidate should then enter the assembly of the Saṅgha, bow three times before the preceptor, kneel with palms together, and pronounce the request for ordination thus:

สังฆัมภันเต, อุปะสัมปะทัง ยาจามิ, อุลลุมปะตุ มัง ภันเต, สังโฆ อะนุกัมปัง อุปาทายะ.

Saṅghambhante, upasampadaṃ yācāmi, ullumpatu maṃ bhante, saṅgho anukampaṃ upādāya.

Venerable sirs, I ask the Saṅgha for ordination. May the Saṅgha raise me up out of compassion.

ทุติยัมปิ ภันเต, สังฆัง อุปะสัมปะทัง ยาจามิ, อุลลุมปะตุ มัง ภันเต, สังโฆ อะนุกัมปัง อุปาทายะ.

Dutiyampi bhante, saṅghaṃ upasampadaṃ yācāmi, ullumpatu maṃ bhante, saṅgho anukampaṃ upādāya.

For a second time…

ตะติยัมปิ ภันเต, สังฆัง อุปะสัมปะทัง ยาจามิ, อุลลุมปะตุ มัง ภันเต, สังโฆ อะนุกัมปัง อุปาทายะ.

Tatiyampi bhante, saṅghaṃ upasampadaṃ yācāmi, ullumpatu maṃ bhante, saṅgho anukampaṃ upādāya.

For a third time…

ถ้าว่าพร้อมกันให้เปลี่ยน ยาจามิ, เป็น ยาจามะ เปลี่ยน มัง เป็น โน

If said together, change yācāmi to yācāma and maṃ to no.

ในลำดับนั้น พระอุปัชฌายะกล่าวเผดียงสงฆ์แล้ว พระอาจารย์สวดสมมติตนถามอันตรายิกธรรม ผู้ขออุปสมบทพึงรับว่า นัตถิ ภันเต 5 ครั้ง อามะ ภันเต 8 ครั้ง บอกชื่อตนและชื่อพระอุปัชฌายะรวม 2 ครั้ง เหมือนที่กล่าวแล้วในหนหลัง แต่นั้นพึงนั่งฟังท่านสวดกรรมวาจาอุปสมบทไปจนจบ ครั้นจบแล้วท่านเอาบาตรออกจากตัว แล้วพึงกราบลง 3 ครั้ง แต่นั้นพึงนั่งพับเพียบประนมมือฟังพระอุปัชฌายะบอกอนุศาสน์ไปจนจบ แล้วรับว่า อามะ ภันเต แล้วกราบพระอุปัชฌายะ 3 ครั้ง เป็นเสร็จพิธีอุปสมบท แล้วถวายไทยทาน เมื่อพระอนุโมทนา พึงกรวดน้ำตั้งใจอุทิศบุญกุศลส่วนนี้ให้แก่ท่านผู้มีพระคุณ เมื่อพระว่า ยะถา จบ ก็เทน้ำโกรกลงให้หมด ต่อนั้นประนมมือฟังอนุโมทนาไปจนจบ เป็นเสร็จพิธี

Then, the preceptor having informed the Saṅgha, the teacher chants his own appointment and asks the obstructing conditions. The candidate should answer natthi bhante five times and āma bhante eight times, and give his own name and the preceptor's name twice, as already described above. After that he should sit and listen to the chanting of the kammavācā of ordination to its end. When it is finished the teacher takes the bowl off him, and he should bow three times. Then he should sit with legs folded to one side, palms together, and listen to the preceptor giving the admonition to its end, and answer āma bhante, then bow three times to the preceptor. That completes the ordination ceremony. Then the offerings are presented; when the monks give the blessing, he should pour the water of dedication, directing the merit of this to those to whom he owes gratitude. When the monks reach yathā, he should pour out all the water. After that he listens with palms together to the blessing until it ends. That completes the ceremony.